كشف مولكول‌هايي كه راه مي روند


دكتر طلعت رحمان از دانشمندان نظريه‌پرداز در زمينه فيزيك ماده چگال و از اساتيد فيزيك دانشگاه «كانزاس» آمريكا كه بر روي فيزيك نامومواد و سطوح جامد و فصل مشترك‌ها كار مي‌كند، تك مولكولي كشف كرده كه مي‌تواند روي دو پاي خود راه برود.

به گزارش سرويس «فن‌آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، كشف اين مولكول‌ راه‌پيما اگر چه بزرگترين رويداد علمي سال 2005 نيست اما از سوي مؤسسه فيزيك آمريكا به عنوان يكي از 25 رويداد برتر فيزيكي اين سال نام برده شده است.

اهميت اين كشف در حل موضوعات فني مانند رشد لايه نازك، توسعه مواد جديد و به كارگيري مناسب خواص نانومواد، كنترل مشخصه‌هاي كاتاليزورها و خوردگي مي‌باشد. همچنين با توجه به آن مي‌توان به سئوالات اساسي پيرامون ماهيت پيوند بين اتم‌ها و سطوح و فصل مشترك‌ها و نيز ديگر نواحي با مختصات پايين نظير آنچه در نانوبلورها وجود دارد پاسخ گفت.

دكتر رحمان - فيزيكدان پاكستاني - در تحقيق خود توانست يك تك مولكول‌ را مجبور به حركت روي دو پاي خود كند. اين محققان مولكولي به نام 9 و 10- دي تيوآنتراسن (DTA) ساختند. ظاهر اين مولكول طوري است كه گويا دو پايه تيولي دارد و هر حركت آن در هر لحظه روي يكي از پايه‌هاي آن انجام مي‌شود. اين مولكول اگر توسط گرما و يا نوك ميكروسكوپ STM تحريك شود، يكي از پايه‌هاي آن كشيده شده و پايه ديگر جلو گذاشته مي‌شود و درست همانند راه‌ رفتن روي خطي واقع بر سطح صاف حركت مي‌كند. پايه‌اي كه مولكول روي آن قرار مي‌گيرد نه تنها مولكول را روي خود تحمل مي‌كند بلكه مانع از تغيير جهت و انحراف آن هم مي‌شود، ضمن آن كه براي حركت خود به ريل يا مسير ويژه‌اي نياز ندارد.

بنابر اعلام ستاد ويژه توسعه فن‌آوري نانو، در آزمايشي كه با اين مولكول‌ روي سطح استاندارد مسي نظير سطحي كه در توليد ريزتراشه‌ها بكار رفت انجام شد اين مولكول با موفقيت 10 هزار گام حركت كرد. دانشمندان بر اين باورند كه حركت كنترل شده DTA روي سطح صاف اهميت قابل توجهي داشته و از آن مي‌توان در درك محاسبات مولكولي پيشنهادي IBM در سال 1990 استفاده كرد. IBM در طرح خود پيشنهاد كرده بود، بر اساس موقعيت مولكول‌ها روي خطي مشابه ستون اما ده ميليون بار كوچكتر، هر عدد را با رمزي مشخص كنند. به اين ترتيب حافظه‌هايي 1000 بار فشرده‌تر از انواع كنوني بوجود مي‌آيند.